Verslag van de Week van de Jonge Mantelzorger Amsterdam

Youngworks


Vorige week vond voor het eerst de ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ plaats in Amsterdam. Tijdens deze week gingen Arie Boomsma en vijf jonge Amsterdamse mantelzorgers in gesprek met leerlingen van vier Amsterdamse scholen over de vraag: ‘Hoe kun je als omgeving de jongeren ondersteunen in het combineren van school- en zorgtaken waardoor ze op latere leeftijd zelf niet in de problemen komen?’
1
In Nederland groeit één op de vier jongeren op in een gezin met een ziek, gehandicapt, of verslaafd familielid. De verantwoordelijkheden die ze op deze jonge leeftijd voor het gezin dragen, maken ze vroeg volwassen en ontnemen een deel van hun jeugd. De jonge mantelzorgers vinden hun zorgende taak echter vanzelfsprekend. “Andersom zorgen ze ook voor jou als kind?”, reageert havo-eindexamenkandidaat Jay (17), die zorgt voor zijn oma en tante.
“Als omgeving moeten we waken voor het gevaar van dit grote verantwoordelijkheidsgevoel van deze jongeren”, zegt Arie Boomsma, ambassadeur van de Week van de Jonge Mantelzorger. “Op jonge leeftijd zetten deze jongeren veel van zichzelf opzij om te zorgen voor een dierbare. Ik vind dat enorm bewonderenswaardig. Maar we moeten deze jongeren ook ondersteunen in hoe ze voor zichzelf zorgen en dat daar grenzen bij horen.” De jongeren laten hun eigen zorgen en klachten niet duidelijk merken omdat ze daar niemand mee willen belasten. Met als gevolg dat ze op latere leeftijd zelf last van psychosociale klachten kunnen krijgen en hulp nodig hebben.
De Gemeente Amsterdam wil dat er meer aandacht komt voor jonge mantelzorgers. Daarom organiseerde Markant in samenwerking met YoungWorks van 27 t/m 31 mei in Amsterdam de ‘Week van de Jonge Mantelzorger’. Doel is het herkennen van en begrip hebben voor jonge mantelzorgers en bijdragen aan een mantelzorgvriendelijk klimaat op scholen. Op deze manier kunnen jonge mantelzorgers hun schooltaken en zorgtaken beter combineren zodat schooluitval wordt voorkomen.
Mantelzorg in de media
Op maandagochtend 27 mei trapten ambassadeurs Arie Boomsma, Viroen en Yasmine de week af in de studio van radiozender FunX. Niet alleen FunX besteedde ruimschoots aandacht aan het onderwerp, ook Editie NL, Hart van Nederland en AT5 (link 1 en link 2) wijdden aandacht aan het onderwerp.
Talkshow op Amsterdamse scholen
Na deze mediaoptredens was het tijd voor de talkshows op de vier deelnemende scholen: het ROCTOP Wibaut, MBO College Zuid, Hyperion Lyceum en het Bernard Nieuwentijt College te Monnickendam. Voorafgaand aan de start van de Week v/d Jonge Mantelzorger kregen de leerlingen les over mantelzorg en de verborgen zorgen van hun klasgenoten. Op deze manier waren de leerlingen goed voorbereid op de talkshow.
Ambassadeur Arie Boomsma presenteerde de talkshow. Om de leerlingen meteen in een actieve houding te krijgen, startte de dag met een ‘ren-je-rot-quiz’. Op een laagdrempelige manier dachten de leerlingen na over mantelzorg door in de quiz antwoord te geven op vijf meerkeuzevragen. Dat deden ze door in een groot vak met het juiste antwoord te gaan staan. De leerling die alle vragen goed had, werd beloond met een prijs. Arie stelde tussendoor vragen en de leerlingen deden enthousiast mee. Het ijs was gebroken!
2
3
Kennismaken met de ambassadeurs
Na de quiz maakten de leerlingen kennis met de aanwezige ambassadeurs. Het team van ambassadeurs bestaat uit Eveline, Viroen, Jay, Floor en Yasmine. Eveline (21 jaar) zorgt voor haar moeder die vorig jaar een herseninfarct kreeg waardoor ze deels verlamd is geraakt. Viroen (18 jaar) zorgt ook voor zijn moeder. Zij is afhankelijk van hulp na een aantal hersen- en hartinfarcten. Jay (17 jaar), de neef van Viroen, zorgt voor zijn oma en tante. Floor (13 jaar) groeit op met drie broertjes met een psychische stoornis, waardoor haar ouders beperkte aandacht voor haar hebben. Tot slot Yasmine (20 jaar). Zij zorgt voor haar moeder die een spierziekte heeft waardoor ze beperkt is in haar kunnen.
4
Deze jonge helden zijn bereid om hun persoonlijke verhaal te delen met de leerlingen. Hoe ziet een normale dag er voor hen uit, wat voor consequenties hebben de mantelzorgtaken op het leven van de jongere en hoe gaan zij hiermee om?

Het delen van hun persoonlijke verhaal is niet makkelijk. Ambassadeurs Yasmine en Floor hebben het zwaar en kunnen hun emoties moeilijk bedwingen. De verhalen van de jonge mantelzorgers raken de leerlingen recht in het hart. Iedereen in de zaal luistert aandachtig en er wordt hardop respect getoond. Veel leerlingen hebben het zelf ook moeilijk. De verhalen van de jongeren zijn herkenbaar. De leerlingen delen ook hun persoonlijke verhaal met de zaal.
5

Leerling ROCTOP Wibaut: “Ik heb echt respect voor jullie! Ik heb zelf voor mijn vader moeten zorgen, hij had leukemie. Ik heb dat tegen niemand op school of aan mijn vrienden verteld. Jullie vertellen het aan wildvreemde jongeren, dat vind ik echt goed, respect!” 
Leerling op MBO College Zuid: “Ik zorg voor mijn zieke moeder, de school weet dit niet en zelfs mijn beste vriendin niet. Nu ik dit hoor wil ik het ook vertellen. Ik word vaak niet begrepen!”

6
De talkshows maken een hoop emoties los bij de leerlingen, daarom is nazorg belangrijk. Speciaal voor de Week v/d Jonge Mantelzorger is een website ontwikkeld. Deze website is in co-creatie met de ambassadeurs gemaakt. Zo bepaalden ze de vormgeving en inhoud en gaat een aantal van hen wekelijks voor de website schrijven. Op de site lezen jongeren over mantelzorg, kunnen ze terecht voor hulp en is het mogelijk om contact te zoeken met lotgenoten. Daarnaast vertelt Markant (centrum voor mantelzorg) bij elke talkshow dat leerlingen bij hen terecht kunnen voor vragen.
7
Omdat de gemeente Amsterdam de jonge mantelzorger belangrijk vindt, is uit de participerende stadsdelen de wethouder aanwezig. Hij of zij gaat in gesprek met de leerlingen en horen graag wat zij kunnen doen om de jonge mantelzorger beter te ondersteunen. Op het Hyperion Lyceum vertelt de wethouder dat zij zelf vroeger ook jonge mantelzorger was.

Wethouder stadsdeel noord: “Mijn moeder is overleden toen ik tiener was, dat heeft enorm veel impact gehad op mijn leven. Als ik toen zo over mijn problemen kon praten als jullie nu doen, dan had ik dat heel fijn gevonden.”

Aan de slag
10
12
11
Na de indrukwekkende verhalen van de ambassadeurs werken de leerlingen, onder begeleiding van de ambassadeurs, in groepjes aan een opdracht. Ze geven per groepje antwoord op één van de onderstaande vragen:

  1. Wat kan jouw school doen om jonge mantelzorgers te ondersteunen?
  2. Wat kan een mantelzorger zelf doen om sterk te blijven?
  3. Wat kan een vriend of vriendin van een jonge mantelzorger doen?

8
9
De groepjes presenteren hun ideeën aan elkaar. De uitkomsten zijn per school verschillend. Begrip, respect voor elkaar, een luisterend oor bieden, een aangepast lesrooster en een jonge mantelzorger app waarmee je kunt ervaren hoe het is om een mantelzorger te zijn, zijn een kleine greep uit alle tips van de leerlingen.
13
15
Convenant voor een mantelzorgvriendelijk schoolklimaat
Deelname aan de Week van de Jonge Mantelzorger blijft natuurlijk niet onopgemerkt. Docenten en directieleden van de deelnemende scholen tekenen daarom een convenant waarmee ze laten zien dat de school rekening houdt met de jonge mantelzorger. Het convenant geeft hen toegang tot speciaal lesmateriaal gericht op begeleiding van een jonge mantelzorger. Na de talkshow blijft een aantal leerlingen hangen om in gesprek te gaan met de ambassadeurs. De leerlingen voelen zich gehoord en dragen de ambassadeurs een warm hart toe.
16
YoungWorks kijkt samen met Markant terug op een geslaagde week en streeft ernaar om er een terugkerend evenement van te maken. Hierbij kijken we ook al naar andere gemeentes, want jonge mantelzorgers zitten in heel Nederland! We hebben wederom gemerkt hoe goed het is om in de schoolomgeving persoonlijke thema’s bespreekbaar te maken, zodat leerlingen elkaar beter begrijpen en meer van elkaars achtergrond weten.
Heb je vragen over het project, neem dan gerust contact op met Roxanne Hehakaija, adviseur co-creatie in het onderzoeksteam: e: roxanne@youngworks.nl of t: 020 419 98 40.

Disclaimer Back to top