Mediawijsheid onder jongeren

Youngworks Trendteam


Jongeren laten vaak na informatie op internet kritisch te beoordelen. Ze zijn zich er onvoldoende van bewust dat gegevens op het web niet altijd even betrouwbaar zijn en nemen informatie snel voor waar aan. Dit bleek uit een onderzoek van onderzoekbureau Dialogic in opdracht van het mediawijsheid expertisecentrum Mediawijzer.net.

Mediawijzer.net is een initiatief van de ministeries van Jeugd en Gezin en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het doel van Mediawijzer.net is Nederlandse burgers en organisaties leren verstandig om te gaan met media. Het onderzoek genaamd “Behoeftenonderzoek Mediawijzer” gaat in op de stand van zaken op het gebied van mediawijsheid bij Nederlandse jongeren van 10 tot 14 jaar en hun ouders/verzorgers. Voor het onderzoek zijn in totaal 506 telefonische enquĂȘtes afgenomen. 254 kinderen (10-14 jaar) en 252 ouders met kinderen in deze leeftijdsgroep zijn vragen gesteld over bewustzijn rond mediawijsheid, mediavaardigheden en behoefte aan ondersteuning.
Uit het onderzoek kwam naar voren dat zowel jongeren als hun ouders zich mediavaardiger inschatten dan dat ze daadwerkelijk blijken te zijn. Beide groepen geven bijvoorbeeld aan reclame in verschillende media te herkennen en te weten hoe veilig met Internet moet worden omgegaan. Wanneer wordt doorgevraagd naar de wijze van herkenning van reclame en of respondenten persoonlijke gegevens online zetten, blijkt dat dit beeld niet helemaal klopt. Jongeren en hun ouders schatten zichzelf over het algemeen mediawijzer in dan uit hun gedrag naar voren komt. Er is een overschatting van het eigen kunnen, waarbij het gevaar op de loer ligt dat de behoefte naar mediawijsheid onder jongeren als minder wordt ervaren dan wellicht zou moeten.
Een interessant voorbeeld van de overschatting van mediavaardigheden onder jongeren is dat een ruime meerderheid van de jongeren zegt te weten hoe ze betrouwbare informatie op internet kunnen vinden, maar een veel kleiner deel ook daadwerkelijk de bron of datum van de gevonden informatie nagaat. Hieruit blijkt dat een groot deel van de jongeren te veel vertrouwt op de juistheid van internetbronnen. Het kritische vermogen dat nodig is om internetbronnen op waarde te schatten is onvoldoende aanwezig en jongeren lijken zich hier onvoldoende bewust van te zijn. De snelheid in het vinden van een antwoord op een zoekvraag lijkt belangrijker te zijn dan de betrouwbaarheid van het antwoord.
Volgens de onderzoekers vertonen ouders en jongeren die veelvuldig gebruik maken van media meer online risicogedrag, ongeacht het opleidingsniveau. Uit deze grootgebruikers van media, schatten ouders met een lage opleiding de mediawijsheid van zichzelf en hun kind veel te hoog in, waardoor ze de nut en noodzaak om dingen over mediawijsheid te leren in mindere mate erkennen. Bij de hoogopgeleide ouder is er niet zozeer sprake van slechte mediavaardigheden, maar wel van een wat gemakzuchtige houding als opvoeder die voort lijkt te komen uit een groot vertrouwen in het kind. Bij de jongeren is een soortgelijk patroon zichtbaar. VMBO-leerlingen vertonen vooral roekeloos gedrag en weinig ambitie om mediavaardigheden op te doen. HAVO/VWO-leerlingen hebben die ambitie iets meer, maar zien die rol niet vervuld worden door hun ouders. Dit is opvallend aangezien 73% van de ouders het aanleren van mediavaardigheden aan hun kinderen als een belangrijke taak voor zichzelf beschouwt. 53% van de jongeren zien hun ouders echter niet als leermeesters op dat gebied. Het aanleren van informatie- en strategische vaardigheden bij deze groepen jongeren zou daarom volgens de onderzoekers vooral via de school moeten plaatsvinden.
Download: Behoeftenonderzoek Mediawijzer (PDF)

Disclaimer Back to top

Youngworks.nl maakt gebruik van cookies:

Bevestig alstublieft, als u onze tracking cookies accepteert. U kunt ook de tracking weigeren, zodat u onze website kunt blijven bezoeken zonder dat er gegevens naar externe services worden verzonden.