ID&T interesseert jongeren voor Tibetaans Boeddhisme met AWAKE


Hoe kunnen we jongeren interesseren voor godsdienst en spiritualiteit? Party-organisator ID&T organiseerde in het Amsterdamse Muziekgebouw op 4 mei 2011 AWAKE, een evenement waar jongeren op een indrukwekkende manier kennis konden maken met meditatie en de wijsheden van een beroemde Boeddhistische leraar. Een ongewone combinatie van vorm en inhoud. Werkt dit om jongeren op het spirituele pad te helpen?


Bijna 700 jonge mensen (twintigers en begin dertigers) kijken naar een podium met een prachtig gestileerde Boeddha omringd door zacht oplichtende klankschalen. Op twee grote schermen zien ze abstracte beelden met hypnotiserend patronen, ondersteund door een rustige beat en trance-achtige muziek. Uit het ‘derde oog’ van de Boeddha schijnt een adembenemende stralenkrans van paars licht de zaal in. Dit is het begin van AWAKE, een bijzonder evenement, georganiseerd door party-organisator ID&T (bekend van grote dance-events zoals Sensation en Mysteryland). Bij AWAKE ging het op 4 mei niet om dance, maar om Sogyal Rinpoche, een boeddhistische leraar uit Tibet, die bijna twee uur lang een zogenaamde teaching gaf, speciaal voor jonge mensen. Rinpoche, die ook door de Dalai Lama wordt gezien als een van de grote leraren, is de schrijver van het ‘Tibetaanse boek van leven en sterven’, waarmee hij de oude boeddhistische wijsheid voor de Westerse wereld toegankelijk heeft gemaakt. Dit boek is inmiddels in meer dan 30 talen verschenen en Sogyal Rinpoche is dan ook een Lama die in de hele wereld voordrachten houdt, als hij geen les geeft in Lerab Ling, zijn eigen boeddhistische centrum in Zuid-Frankrijk.
Humor en wijsheid
Vol spanning wacht de zaal op de aankondiging van Sogyal Rinpoche. Vlak daarvoor hebben we op twee grote schermen de dodenherdenking op de Dam kunnen volgen en zijn twee korte filmpjes vertoond: één over wat meditatie nu precies is (veel eenvoudiger dan je denkt) en één over het leven van de bijzondere Lama. Rinpoche is een kleine man die zich in zijn oker gewaad en oranje omslagdoek rustig in boeddha-zit achter een tafeltje installeert. Je voelt dat de zaal onder de indruk is. “Ja, dat zou ik ook zijn als ik net zo’n filmpje had gezien” zegt de Lama. Hij lacht. “Mooi was dat net, die Boeddha die licht gaf. Vanachter uit de zaal heb ik dat goed kunnen zien. Goed gedaan van ID….en T.” Met humor weet hij het ijs te breken. Hoeveel mensen hebben er wel eens gemediteerd? wil hij weten. Bijna alle handen in de zaal gaan omhoog. We zitten hier met echte geïnteresseerden. Rinpoche steekt van wal. Over hoe mensen bij zichzelf kunnen komen, hoe je echt gelukkig kunt zijn. Over het belang van meditatie. De menselijke geest is altijd maar in beweging en we hebben daar last van. Daardoor zijn we altijd afgeleid van onszelf. “We praten te veel, we denken teveel, maar we kennen de prater en denker eigenlijk niet.” De geest moet getemd worden, onderworpen. De Lama lacht. “Maar daar houden Nederlanders niet zo van. Daarom noemen we het ook wel transformatie.” De menselijke geest is als een glas met modderwater. Als je stopt met roeren, zinkt het zand naar de bodem en krijg je helderheid. Rinpoche heeft humor. Als de zaal te lang stil zit te luisteren roept hij: “ik dacht dat jullie jongeren waren, hippe mensen, loose people!” Een uur later in zijn verhaal maakt hij plotseling snurkgeluiden en begint te lachen. Of we nog wakker zijn?
De Lama gaat in op een aantal vragen die hij van tevoren heeft gekregen. Hoe moeten we om gaan met de vele verleidingen van deze tijd, met sociale media? “Doe de dingen met aandacht. Eet als je eet, slaap als je slaapt.” Dan kom je er vanzelf achter dat je niet alles kunt doen als je er ook echte aandacht aan moet besteden. De Lama is heel concreet en ondanks zijn soms mompelige Engels, voelt iedereen zijn enorme charisma. De zaal is onder de indruk.

Boeddhistische jongerenavonden
Tegen tien uur is Rinpoche klaar en na de nodige dankwoorden over en weer verlaten Lama en zijn publiek tegelijk de zaal, die in tien minuten wordt omgebouwd tot een dansvloer waar DJ Miss Melera draait. Alleen de grote Boeddha achter de draaitafels laat nog zien waar de avond mee begonnen was.
“Het was interessant, maar ik vind Tibetaans boeddhisme wel lastig, met die traditie enzo,” zegt een jongen van eind 20. ‘Meditate & destroy’ staat er op zijn jack. Hij blijkt een fan van Noah Levine te zijn, een leraar die de boeddhistische wijsheden heeft losgekoppeld van z’n culturele wortels. Toch komt hij regelmatig bij de jongerenavonden van Rigpa, de stroming die Sogyal RInpoche als leraar heeft. Twee keer per maand komen jongeren in Amsterdam bij elkaar om te praten over het leven, over boeddhisme of met elkaar te mediteren. Het is vrijblijvend en er zijn meestal zo’n twintig jongeren. Wat grootte en aanpak betreft lijkt dat veel op een jongerengroep in een willekeurige Protestantse kerk.

Uitverkocht via Facebook
Awake was binnen een week helemaal uitverkocht. De meeste bezoekers hadden er via de netwerken van Rigpa en ID&T over gehoord en snel kaarten besteld. Vooral via Facebook was het als een lopende vuurtje gegaan. De indruk was dat vooral jongeren die al iets meer wisten van boeddhisme, Rigpa of Rinpoche in deze zaal terecht waren gekomen. Uit nieuwsgierigheid of omdat ze Rinpoche een keer in het echt wilden zien. Terwijl de DJ tot 11 uur doordraait en er hier en daar in de grote zaal wordt gedanst, staan er in de lobby tafels met informatie over Rigpa, meditatie, het boek van RInpoche en informatie over WhatMeditationReallyIs.com.



Boeddhisme sluit aan op behoefte
Als we kijken naar het boeddhisme zien we dat veel mensen, maar ook bedrijven zich hier makkelijk mee (durven) associëren. Ook de initiatiefnemer van AWAKE, actief in de dance-wereld en nauw betrokken bij het succesvolle ID&T, liet zich inspireren door de Tibetaanse Rinpoche, waardoor deze bijzondere avond tot stand kwam. Boeddhisme is universeel, een open levensfilosofie die weinig dogma’s kent en al helemaal geen voorgeschreven gedrag. Je hoeft niemand te gehoorzamen, maar je moet jezelf beter leren begrijpen. Dat is een filosofie die veel jongeren aanspreekt. Ze zijn relatief vaak bezig om zichzelf beter te leren kennen. Artikelen en boeken over psychologie (hoe word ik succesvol, hoe kan ik mezelf beter te ontwikkelen?) zijn al jaren erg populair. Boeddhisme past daar als concept goed in.
Ondanks het feit dat de wijsheden van de Boeddha goed aansluiten op de hedendaagse behoefte van jongeren (geen binding, maar je wel verbonden voelen), is het natuurlijk nog steeds een lastige boodschap. Veel mensen pikken er ook alleen maar elementen uit die ze aanspreken. Dat kunnen ook stijlelementen zijn, zoals een boeddhabeeld, dat symbool staat voor het feit dat je iets verder na wil denken, voor diepgang. Op dezelfde manier liepen veel jongeren in de jaren ’90 met kabbalabandjes rond omdat popidool Madonna daarmee bezig was. Kabbala is een zeer gecompliceerde filosofie en de meeste jongeren pakten er vooral de buitenkant uit op (het voelde wel goed).
Spiritualiteit als evenement
Hoewel boeddhisme eerder levensovertuiging is dan een godsdienst, is dit een inhoudelijk evenement waar natuurlijk ook veel traditionele religies met interesse naar kunnen kijken. Wat zou er gebeuren als zij hun boodschap op zo’n manier voor het voetlicht konden brengen?
De vraag waar veel kerken, levensbeschouwelijke stromingen en opvoeders mee worstelen is hoe ze jongeren kunnen interesseren voor godsdienst en spiritualiteit. Kerken lopen leeg en overal, van de Katholieke tot de Protestantse kerk, van Islam tot allerlei Evangelische stromingen, worden bijeenkomsten belegd om na te denken hoe het geloof voor jongeren relevant kan zijn (of blijven). Daarbij komt altijd de vraag bovendrijven of een kerk of officieel instituut eigenlijk wel voldoet aan de behoeften van jongeren. Moeten we zoeken naar andere vormen? Er zijn een paar succesvolle jongerenbijeenkomsten, die vreemd genoeg niet altijd voldoen aan het clichébeeld van volwassenen dat jongeren alleen geïnteresseerd zijn om zich te verdiepen in de geestelijke wereld als er een aantrekkelijk aanleiding is (vermaak of muziek).
Het bijzondere van AWAKE was dat het een open karakter had en visueel heel toegankelijk was. Boeddhisme werd met eigentijdse vormen gepresenteerd en dat maakt het aantrekkelijk. Zeker voor jonge mensen die gewend zijn aan goede vormgeving en dit ook waarderen. Uiteindelijk was de basis van de bijeenkomst toch het inhoudelijke verhaal van een Tibetaanse leraar. Ook dat is mooi, omdat dit intrinsiek datgene is waar het om gaat. De wijsheid wordt op een traditionele manier overgedragen vanuit het idee dat een boeddhistische leraar meer overdraagt dan de woorden die hij spreekt. Ook door zijn ‘aanwezigheid’ geeft hij mensen een gevoel mee. Dit is dus niet zomaar te vertalen in een hippe videoclip.
De inhoud of de muziek?
Wat lastig blijft is waar mensen nu precies voor komen. In de jaren ’90 werden in het Vaticaan elk jaar de zogenaamde paus-concerten georganiseerd (voor een goed doel), waarbij Paus Johannes Paulus II aanwezig was bij optredens van bekende popsterren. De oude man zat daarbij in een zaal vol jongeren, met zijn hand meetikkend met muziek, waar hij duidelijk zelf niet veel mee had. Hier werden twee dingen bij elkaar gezet die niets met elkaar te maken hadden. Jongeren kwamen voor de muziek en de aanwezigheid van de paus gaf daar een bijzonder tintje aan, maar het doel was niet om een inhoudelijke boodschap mee te geven.
Bij AWAKE kwamen jonge mensen voor de inhoud. Het was eenmalig, maar een evenement als dit speelt in op een behoefte. Maar komen jongeren uit nieuwsgierigheid of om geïnspireerd te worden? ID&T heeft een goede vorm toegevoegd, maar de inhoud is helemaal overeind gebleven. Het leek zelf alsof de DJ als afsluiter niet eens nodig was geweest. Een interessante vraag is wat het oplevert op de langere termijn. AWAKE heeft voor een groep jongeren het Tibetaans boeddhisme laten zien in een eigentijds kader. Jongeren die in hun gewone leven niet zo gauw anderhalf uur gaan luisteren naar een Tibetaanse Lama of met dit soort onderwerpen in aanraking komen (meditatie, naar jezelf kijken). Eigenlijk vraagt het om meer. Want ook bij de jongerenavonden van Rigpa zal het hierdoor niet opeens stormlopen. Daar zijn geen lichteffecten en ook de Lama is daar alleen op video te zien.

Disclaimer Back to top

Youngworks.nl maakt gebruik van cookies:

Bevestig alstublieft, als u onze tracking cookies accepteert. U kunt ook de tracking weigeren, zodat u onze website kunt blijven bezoeken zonder dat er gegevens naar externe services worden verzonden.