#GET CREATIVE

Rutger van den Berg


In tijden met beperkte (professionele) kansen groeit het belang van creativiteit. Laat jezelf zien, wees inventief, schep nieuwe mogelijkheden. Ook jongeren krijgen dit mee en zoeken steeds meer naar manieren om hun eigen creatieve interesses en vaardigheden te ontwikkelen en etaleren. In dit proces verloor creativiteit voor steeds meer jongeren haar stoffige deken. Een creatieve hobby is niet langer een verborgen passie, maar juist  iets wat je in de spotlight wil zetten. Een zelfgemaakte mixtape, videoclip, fotoserie, illustratie, logo, filmpje, vleesjurk of Nutella-taart staat in een paar klikken op Soundcloud, YouTube of Tumblr, waar een onbeperkt (potentieel) publiek wacht. Creativiteit werd een statussymbool.

Creativiteit zit hem voor jongeren niet enkel in het scheppen van iets nieuws. Het gemak waarmee creaties binnen het digitale domein worden gekopieerd en verspreid, maakt dat de bescherming van het auteurschap moeilijk te handhaven is. Sterker nog, co-creatie is gemeengoed. Er is online geen exclusiviteit, maar een impliciete uitnodiging om voort te bouwen op elkaars creaties. Dit biedt ook de vrijheid om jezelf te profileren met behulp van andermans creaties. Met name online bestaat creativiteit voor jongeren daarom in vele en steeds laagdrempeligere vormen.

Ook het actief etaleren van je goede smaak is bijvoorbeeld een populaire en gerespecteerde creatieve hobby: je deelt filosofische quotes van anderen op een blog, maakt collages van wat jij mooi vindt op Pinterest, bouwt urenlang aan de perfecte openbare playlist op Soundcloud en Spotify. Ook zo kan je ‘jouw’ creativiteit benadrukken. Apps als Instagram, Pinterest, Snapchat, Vine, Room for Thought, Keek en Dubsmash verlagen de drempel om creatief bezig te zijn en al helemaal om jezelf als creatief te profileren. Steeds meer jongeren worden zo (online) curator. Van oudsher is de Curator binnen een museum de kenner die eigen voorkeuren laat meespreken om tot de beste exposities te komen. Offline is dit nog steeds een unieke positie die slechts weinigen mogen en kunnen bekleden. Online is dit echter voor iedereen haalbaar. De vraag die jonge online curatoren vooral bezighoudt is interessant genoeg niet ‘of’ ze wel creatief genoeg zijn, maar vooral of ze zich met deze vorm van ‘creativiteit’ voldoende weten te onderscheiden van anderen

Is creativiteit nog wel creatief?
Hieruit rijst de vraag wat creativiteit nog betekent in een cultuur waarin alles co-creatie is en je enorm ver kunt komen met kopiëren en delen. In deze beeldcultuur is het visuele zo alom vertegenwoordigd, dat er slechts beperkte vrijheid is om vanuit het niets echt iets nieuws te scheppen. Alles is al door anderen ingevuld! Dat is funest voor onze eigen fantasie & creativiteit, terwijl dat juist is wat jongeren willen en moeten ontwikkelen. De ontwikkeling van creativiteit als statusmiddel, als een (vaak uiterlijke) eigenschap die professionele kansen en respect van leeftijdsgenoten oproept, is in zekere zin funest voor de daadwerkelijke diepgang van de creatieve ontwikkeling van jongeren.

In reactie hierop ontstond een interessante tegenbeweging die hoofdzakelijk de fantasie wil prikkelen. Een mooi voorbeeld is The book with no pictures (http://www.youtube.com/watch?v=cREyQJO9EPs). Dit kinderboek bevat geen beelden maar louter woorden. Kinderen moeten zelf het verhaal vorm geven in hun hoofd. Ook de IJslandse zangeres Bjork gelooft dat creativiteit weer gestimuleerd moet worden op manieren die we niet gewend zijn. Zij ontwikkelde het Biophilia Educational Program (http://biophiliaeducational.org/): een educatieve methode waarmee ze kids stimuleert om aan de hand van muziek de wereld om zich heen te verkennen en zo zelf verbanden tussen wetenschap, natuur en technologie te leggen. Hiermee wil ze breken met een cultuur van kopiëren en napraten, maar juist ruimte scheppen voor ‘pure’ creativiteit. En dat is de creativiteit waarvan ook jongeren zeggen dat het belangrijk is. Dat is de vorm die ze zelf willen ontwikkelen en waar ze in de toekomst echt iets aan zullen hebben. Tot die tijd zien ze er echter ook geen probleem in om zichzelf op laagdrempelige wijze vast een creatief imago aan te meten: dat opent tenslotte al deuren in het hier en nu.

Disclaimer Back to top

Youngworks.nl maakt gebruik van cookies:

Bevestig alstublieft, als u onze tracking cookies accepteert. U kunt ook de tracking weigeren, zodat u onze website kunt blijven bezoeken zonder dat er gegevens naar externe services worden verzonden.