Licht uit, smartphone aan

Onderzoek naar pubers en slaap voor de Hersenstichting

Opdracht

De puberteit is een fase waarin belangrijke veranderingen plaatsvinden in de hersenen. Komende jaren wil de Hersenstichting de thema’s slaap en stress meer onder de aandacht brengen van pubers en hun ouders. De vraag aan Youngworks was: hoe zijn pubers te bewegen om gezonde keuzes te maken op gebied van slapen en stress, om zodoende later hersenaandoeningen te voorkomen?

aanpak

Wij voerden duo-gesprekken met 22 jongeren (12 – 16 jaar) uit Amsterdam en wijde omgeving. Voorafgaand aan de gesprekken hielden de jongeren een week lang een dagboekje bij waarin ze hun slaapgedrag en stressgevoelens noteerden. In de gesprekken vertelden jongeren ons openhartig over hun gedrag, percepties en ervaringen met stress en slaap. Ook dachten ze mee over manieren waarop de Hersenstichting jongeren kan ondersteunen bij een gezond slaappatroon en het verminderen van stress. Na afloop van elk duo-gesprek gingen we kort in gesprek met de ouder over het onderwerp.

inzichten

De belangrijkste bevindingen uit het onderzoek zijn:

1.
Jongeren weten redelijk goed hoeveel uur ze per nacht moeten slapen en vrijwel alle jongeren weten dat blauw licht van smartphones en iPad’s negatief werkt voor je slaap. Jongeren zijn zich ook bewust van hun gedrag: ze weten dat ze te laat gaan slapen of dat ze lang wakker liggen.

2.
Jongeren zijn veel minder bekend met de benefits van slaap en de gevolgen van een ongezond slaappatroon.

3.
Veel jongeren stellen het slapen uit, niet omdat ze er een hekel aan hebben, maar omdat ze moeite hebben met plannen en stoppen met mediagebruik. Mediagebruik biedt voordelen op korte termijn, zoals ontspanning, verbondenheid, entertainment.

4.
‘Laat slapen’ is volgens jongeren de sociale norm. Tijdens de les vallen leerlingen in slaap, iedereen is moe, op social media worden diep in de nacht chats en apps geposts. Laat slapen is stoer, het geeft pubers een gevoel van autonomie. Daardoor is er weinig urgentie om het gedrag te veranderen.

5.
Uit de gesprekken blijkt dat het thema ‘stress’ een beladen, negatieve associatie heeft. Het wordt door pubers in verband gebracht met de volwassenwereld, werk en relaties. Dat is niet cool. Opvallend is dat ouders stress bij hun kinderen bagatelliseren. Ouders vinden het thema stress overtrokken in relatie tot pubers.

 

Beide thema’s, slapen en stress, hebben veel met elkaar te maken. Stress geldt als veroorzaker en gevolg van slecht slapen. Uit het onderzoek blijkt dat slaap een goede ingang is om pubers en ouders te bereiken met informatie over zowel slaap als stress. Vandaar ons advies aan de Hersenstichting om de strategie te richten op het thema slaap. Slaap kan bovendien goed vertaald worden naar een positieve boodschap en werkt motiverend voor gedragsverandering.

Meer weten over kwalitatief onderzoek onder pubers?

Laat je gegevens achter en wij informeren je over de mogelijkheden.