Alcohol onder de 16: een boete of niet?

In de strijd tegen het drinken van alcohol op jonge leeftijd zijn er de laatste jaren heel wat campagnes en regelgevingen de revue gepasseerd. Ook onderzoekers houden de effecten van alcoholgebruik op de gezondheid van jongeren nauwlettend in de gaten. Zo blijken jongeren minder te drinken ten opzichte van voorgaande jaren, maar als ze willen drinken, kunnen ze in de horeca en de supermarkt gemakkelijk aan alcohol komen. Door boetes uit te delen aan jongeren onder de 16 die hebben gedronken wil het kabinet zorgen dat het alcoholgebruik op jonge leeftijd teruggedrongen wordt. Dat staat in een nieuw wetsvoorstel. Wat vinden jongeren hier eigenlijk van?

Het kabinet wil het drinken van alcohol door jongeren onder de 16 jaar strafbaar stellen. Supermarkten, slijterijen en horecagelegenheden zijn nu al strafbaar wanneer alcohol wordt verstrekt aan jongeren onder de 16, maar als het aan het kabinet ligt, kunnen ook jongeren straks rekenen op een boete.

Regelgeving

Een eerder plan van het vorige kabinet was een verbod op alcohol onder de 18 jaar. Gemeenten konden dan zelf bepalen of ze dit verbod wel of niet wilden invoeren. Dit voorstel ging toen niet door vanwege de vrees om ‘alcoholtoerisme’. Jongeren zouden in hun eigen gemeente niet aan alcohol kunnen komen, maar in andere gemeenten wel. Het kabinet wil zich daarom nu richten op het alcoholgebruik bij jongeren onder de 16 jaar, omdat in deze leeftijd de grootste kans bestaat op hersenbeschadiging en andere gezondheidsproblemen. In de nieuwe wet worden gemeenten verantwoordelijk gesteld voor het handhaven van de leeftijdsgrens bij het kopen van alcohol. Voorheen deed de Voedsel en Warenautoriteit dat en bestond er zelfregulering in supermarkten. Ook zijn jongeren als alcoholcontroleurs ingezet om horecagelenheden te controleren of ze zich aan de leeftijdsgrens houden. Dat dit niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd, blijkt uit een onderzoek van de Voedsel en Warenautoriteit. De slagingskans bij het kopen van alcohol door minderjarigen is nog steeds hoog.

Campagnes

“Geniet, maar drink met mate”,“Alcohol onder de 16, nog even niet”, “Geen 16, geen druppel”: allemaal voorbeelden van waarschuwingen die in communicatie-uitingen van alcoholproducenten vermeld moeten worden. Of deze waarschuwingen effectief zijn daar valt over te twisten. Te meer omdat diverse merken zich ook op internet uiten waar bezoekers zelf aan kunnen geven of ze al dan niet meerderjarig zijn. Aangezien het niet heel waarschijnlijk is dat reclame voor alcohol verdwijnt, ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het behoeden van jongeren om op jonge leeftijd te beginnen met drinken toch bij de ouders. Uit een onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat het uitstellen van alcoholgebruik naar een latere leeftijd voornamelijk bereikt kan worden door zowel de ouders als de jongeren te informeren over de gevolgen van alcohol drinken (zie dit artikel op YoungWorks Blog). Campagnes helpen bij het creëren van bewustzijn over de gevolgen van alcohol, maar zorgen niet gelijk voor een afname van alcoholconsumptie op jonge leeftijd. Zal het nieuwe plan van het kabinet hier verandering in brengen?

Uit een artikel van de Trouw (12-02-2011) blijkt dat de voorgestelde maatregel van het beboeten van jongeren door de gemeente geen hoge ogen gooit bij de gemeenten zelf. Zij zien liever dat de minimum leeftijd voor het kopen van alcohol omhoog gaat naar 18 jaar. In andere Europese landen is dit al het geval en uit verschillende onderzoeken blijkt dat deze maatregel effectief is. De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse jongeren beginnen met drinken ligt rond de 12 jaar. Wanneer de leeftijdsgrens omhoog gaat, zal deze gemiddelde leeftijd ook stijgen. Voormalig minister van Volksgezondheid Ab Klink had deze maatregel voorgesteld, maar heeft binnen het kabinet geen groen licht gekregen.

Hoe denken jongeren over het kabinetsvoorstel om jongeren een boete te geven wanneer ze alcohol drinken en nog geen 16 zijn?

Agnes (22 jaar): “Waarom zou een boete wel werken? Ik denk eerder dat het averechts werkt. Mensen die te hard rijden in het verkeer en daar een boete voor krijgen, doen het de volgende keer gewoon weer. Daarnaast is het maar af te vragen of er een politieagent in de buurt is die ziet dat jongeren onder de 16 alcohol hebben gedronken.”

Thomas (19 jaar): “Het ligt er aan hoe hoog die boete is. Als het 30 euro is ofzo, dan werkt het niet. Zwartrijden in de trein kost ook ongeveer zoveel, en dat blijven mensen ook gewoon doen. Maar als het hoger is, boven de 100 euro, dan is dat wel even zuur. Vooral omdat ik dan denk dat de ouders het moeten gaan betalen.”

Sarah (19 jaar): “Ik denk niet dat het werkt. Het kost denk ik meer om al die politieagenten in te zetten om die jongeren een boete te geven. En jongeren komen heus wel aan de drank, door oudere vrienden, en drinken dat gewoon thuis. Daar kan de politie ook geen boetes uitdelen. Vind het vooral geldverspilling op deze manier.”

Daniëlle (20 jaar): “Een boete is nooit leuk natuurlijk, maar ik geloof dat dit niet gaat helpen om jongeren geen alcohol te laten drinken. Ze doen het toch wel, ook al mag het (nog) niet. Ik denk dat ouders vooral moeten opletten of hun kind niet te vroeg begint met alcohol drinken. Een ander goed idee lijkt mij om er op school aandacht aan te besteden. Bijvoorbeeld tijdens biologie de jongeren uitleggen wat alcohol met je hersenen kan doen. En dan iemand uitnodigen die hiermee te maken heeft gehad. Dat maakt altijd wel indruk, althans bij mij wel.”

Chris (22 jaar): “Wat een onzinnig idee. Dat gaat echt niet werken. In Amerika mag je pas drinken als je 21 bent. Misschien moeten ze inderdaad gewoon de leeftijd omhoog gooien naar 18. Maar alsnog, jongeren komen toch wel aan hun drank. In de supermarkt vragen ze trouwens nooit naar je ID, dus dat is makkelijk dan.”

Het geven van een boete vanwege alcoholgebruik onder de 16 vinden de ondervraagde jongeren geen goed idee. Die reactie is echter ook wel te verwachten. Desalniettemin verwachten wij dat het beleid rond alcohol verder zal aanscherpen en cijfers over bijvoorbeeld comazuipen geven daar ook voldoende aanleiding toe. Volwassenen zullen meer en meer grenzen stellen op dit vlak, aangezien jongeren de verleiding zelf niet altijd kunnen weerstaan.

In voorlichting op scholen kunnen deze jongeren zich beter vinden. YoungWorks Blog schreef eerder over de ambitieuze Matthijs die zelf een videoclip maakte over alcoholgebruik. Hij wil met zijn clip voorlichting geven op scholen en hoopt dat hij jongeren aan het denken zet. YoungWorks Blog houdt de ontwikkelingen op het gebied van jongeren, alcohol en regelgeving nauwlettend in de gaten.

Delen via social of mail.
Close

BLIJF OP DE HOOGTE

Ontvang net als 5.700 anderen maandelijks jongerentrends, inspiratie en nieuw werk in je mailbox.